Ціхая Ноч / Cichaja Noč — Setivir

Апісаньне

«Ціхая ноч» — з тых песень, што нараджаюцца ня з гучнасьці, а зь цішыні. Упершыню калядка «Stille Nacht» прагучала ў 1818 годзе ў касьцёле маленькага аўстрыйскага мястэчка Обэрндорф пад Зальцбургам — проста, пад гітару, у ноч перад Калядамі. З таго часу яна абляцела ўвесь сьвет і загучала больш чым на сотню моваў, а ў 2011 годзе ЮНЭСКО абвясьціла яе нематэрыяльнай культурнай спадчынай. Беларуская вэрсія прыйшла праз рукі Наталлі Арсенневай — паэткі, якая ўмела чуць цішыню.

Наталля Арсеннева (1903–1997) — адна з найвыдатнейшых беларускіх паэтак мінулага стагодзьдзя. Другую палову жыцьця яна правяла ў выгнаньні, за акіянам, і адтуль — праз адлегласьць і тугу па радзіме — усё роўна пісала па-беларуску. З-пад яе пяра выйшаў і «Магутны Божа» (верш «Малітва», пакладзены на музыку Міколам Равенскім) — неафіцыйны духоўны гімн Беларусі, словы, якія беларусы сьпяваюць у самыя важныя моманты. А ейная «Ціхая ноч» стала самай вядомай беларускай вэрсіяй калядкі — той, якую перадаюць з голасу ў голас.

Таму, калі мяне папрасілі зрабіць калядны трэк ад Setivir, я не думаў доўга: адразу ў галаве ўсплыла «Ціхая ноч» Наталлі Аляксееўны. У гэтай адаптацыі тонкія ноты ўсходняга царкоўнага сьпеву кладуцца на глыбокі дабстэп і зіхоткія электратэкстуры — быццам старая калядка гучыць адначасова і зь мінуўшчыны, і з будучыні.

Description

«Cichaja Noč» is the Belarusian "Silent Night" — one of those songs that are born not of loudness, but of silence. "Stille Nacht" was first performed in 1818 in the church of Oberndorf, a small Austrian town near Salzburg — simply, to a guitar, on Christmas Eve. Since then it has travelled the whole world and been sung in more than a hundred languages, and in 2011 UNESCO declared it an intangible cultural heritage. The Belarusian version came through the hands of Natallia Arsiennieva — a poet who knew how to hear silence.

Natallia Arsiennieva (1903–1997) was one of the finest Belarusian poets of the twentieth century. She spent the second half of her life in exile, across the ocean in the United States, and from there — through distance and longing for her homeland — she kept writing in Belarusian. It was her pen that also gave Belarus «Магутны Божа» (Mahutny Bozha, "Almighty God") — a poem called "Malitva" ("A Prayer") that, set to music by the composer Mikola Ravenski, became the unofficial spiritual anthem of Belarus: the words Belarusians sing at their most important moments, from church services to the streets of the peaceful protests of 2020. And her "Cichaja Noč" became the best-known Belarusian version of the carol — the one passed on from voice to voice.

So when I was asked to make a Christmas track for Setivir, I didn't have to think long: Arsiennieva's "Cichaja Noč" surfaced in my mind at once. In this adaptation, delicate notes of Eastern church chant are laid over deep dubstep and shimmering electro textures — as if the old carol were sounding at once from the past and from the future.

Тэкст песьні

Ціхая ноч, святая ноч!
Спіць усё, сніць даўно.
Толькі Маці Святая ўсцяж
ціха ў яслях люляе Дзіця:

«Спі, Сыночак малы,
Люлі, Люлі, сьпі!»

А ўгары ўсё гарыць
Серабром зорных крыг.
Хор анёлаў пяе пастухом
Аб Дзіцяці, што будзе Хрыстом,

Светлай песняй хвалы
Славяць Збаўцу Зямлі.

Ціхая ноч, святая ноч,
У родны край завітай,
Людзям сум і тугу разгані,
Хай жа цешацца ў гэтыя дні,

Ў ціхую, святую ноч,
Ў ціхую, святую ноч!

Lyrics (English translation)

Silent night, holy night!
All is asleep, long since dreaming.
Only the Holy Mother still
softly cradles the Child in the manger:

"Sleep, my little Son —
luli, luli, sleep!"

And up above, all is ablaze
with the silver of starry ice-floes.
A choir of angels sings to the shepherds
of the Child who will be the Christ;

with a radiant song of praise
they glorify the Savior of the Earth.

Silent night, holy night —
come, visit our native land,
dispel the people's sorrow and longing,
let them rejoice in these days,

in the silent, holy night,
in the silent, holy night!